Dag Saskia,
hier komt een kort verhaal aangevlogen.
Liefs, Rien
Stil wordt je ervan. Van de roman ‘zonneschijn’ van Daša Drndic (1946-2018). We zijn beland in Gorizia, een kleine stad in Kroatiè, boven Triëst. Met de auto doe je er, vanuit Triëst, zo’n vijfenveertig minuten over. Maar, we zijn niet aan het rijden, nee, we zijn onderweg in de tijd. We rijden richting 1945. Goriza is niet ver meer weg, het duurt niet lang meer of we gaan Haya Tedeshi ontmoeten. Zij, die voor het raam zit, en wacht.
Al een leven lang.
Hé, wacht nou even. Zet die rotkar nou eens stil. Waar zijn we naar op weg, zei je? Gorizia? Sorry, nooit van gehoord. Even voor de duidelijkheid, jij misschien wel, maar ik, ik ben zelfs nog nooit in Triëst geweest, laat staan in Gorizia. Wat zou ik daar in Godsnaam moeten, behalve passeren op weg naar een vakantie in Triëst?
Ondertussen heeft in 1944 Gauleiter Friedrich Rainer grootse plannen voor zijn toekomstige ‘rijk’ het district Furland, gelegen in het huidige Friuli. Triëst, het kleine Berlijn, zal hoofdstad worden van zijn gedroomde provincieparadijs, daar aan de Adriatische Kust. Het laatste nummer van Rainer’s krant, de Deutsche Adria Zeitung verschijnt op 28 april 1945, een tragische dag in het leven van Haya. De postbode vraagt haar op straat een brief te ondertekenen, en als ze zich omdraait is haar kinderwagen leeg!
Waar is Toni?
Toni? Toni? Toni? Toni? Waar ben je? Waar ben je in Godsnaam?
Antonio Toni werd in Gorizia geboren op 31 oktober 1944.
Haya zit voor het raam, en wacht. Een leven lang.
Lang duurt een leven.
Werkelijk lang, als je dagelijks voor het raam zit, en wacht.
Den Haag, 8 december 2024
Columns van Rien Monshouwer & Saskia Monshouwer – schrijvers met dezelfde achternaam, maar we zijn geen familie. We zijn naamgenoten, ‘tocayo’ in het Spaans. Ik kom dat woord tegen in een brief van Vibeke Mascini, onderdeel van haar correspondentie met Ella Finer, gepubliceerd onder de titel Silent Whale Letters. Dat Rien en ik besloten hebben om te corresponderen, heeft te maken met onze voorkeuren. Rien is beeldend kunstenaar met een grote liefde voor literatuur. Ik ben een critica met een grote interesse in literatuur en beeldende kunst. Zijn wij de helicopter en de walvis van Vibeke Mascini? Zijn wij de paraplu en de schrijfmachine op de ontleedtafel? Welke frequentie gaat de bandbreedte van onze correspondentie bepalen?
